━━━     RRETH AUTIZMIT

Çfarë është Autizmi

 

Çrregullimi i Spektrit të Autizmit (ASD) është një gjendje neurozhvillimore që shfaqet herët në fëmijëri dhe ndikon në mënyrën se si një person komunikon, ndërvepron shoqërisht dhe përjeton botën përreth. Autizmi nuk është sëmundje dhe nuk ka “shërim”, por përfaqëson një diversitet neurozhvillimor me forma dhe intensitete të ndryshme.

Karakteristikat kryesore

Autizmi karakterizohet nga një kombinim i këtyre veçorive, të cilat ndryshojnë nga individi në individ:

  • vështirësi në komunikimin verbal dhe joverbal;
  • sfida në ndërveprimin dhe marrëdhëniet sociale;
  • sjellje, interesa ose aktivitete të përsëritura;
  • ndjeshmëri të veçanta shqisore ndaj zhurmës, dritës, prekjes apo aromave.

Pse quhet “spektër”?

Autizmi quhet spektër sepse përfshin një gamë shumë të gjerë aftësish dhe nevojash. Disa individë kanë nevojë për mbështetje intensive dhe të vazhdueshme, ndërsa të tjerë janë të pavarur, ndjekin arsim të lartë dhe janë aktivë profesionalisht. Prandaj, qasja moderne fokusohet në mbështetje të individualizuar, të përshtatur sipas nevojave të secilit person.

    Shkaqet dhe baza shkencore

    Hulumtimet shkencore tregojnë se autizmi ka një bazë gjenetike komplekse, e cila ndërvepron me faktorë biologjikë dhe mjedisorë gjatë zhvillimit të hershëm të trurit. Nuk ekziston një shkak i vetëm dhe autizmi nuk shkaktohet nga vaksinat, lloji i kujdesit të prindërve apo faktorë socialë, një fakt tashmë i konfirmuar nga konsensusi shkencor ndërkombëtar.Dallimet mes vendeve lidhen kryesisht me nivelin e diagnostikimit dhe qasjes në shërbime, dhe jo domosdoshmërisht me rritje të prevalencës së autizmit.

      Rreth 600 fëmijë kanë marrë shërbime të specializuara në ANAK.
      Më shumë se 2 mijë familjarë kanë përfituar nga konsultat dhe trajnimet e ANAK.
      46% e fëmijëve kanë arritur të shprehen me fjalë, duke bërë hapa të rëndësishëm drejt komunikimit funksional.
      Mbi 300 fëmijë janë mbështetur vullnetarisht nga ANAK gjatë integrimit të tyre në sistemin e rregullt edukativ.
      Mbi 90% e fëmijëve kanë reduktuar sjelljet sfiduese dhe problematike, duke përmirësuar ndjeshëm mirëqenien e tyre emocionale dhe sociale.

      Autizmi në botë

      Prevalenca globale e autizmit (të dhëna shkencore më të fundit):

      Prevalenca e autizmit në botë shpesh shprehet me dy shifra që duken të ndryshme, por që në fakt matin popullata të ndryshme. Kur flasim për rreth 1 në 100 fëmijë, kjo bazohet në studime moderne të skriningut (identifikimi me instrumente vlerëusese) dhe diagnostikimit në fëmijëri, ku fëmijët monitorohen më nga afër nga sistemi shëndetësor dhe arsimor dhe kështu mund të identifikohen më herët. Kjo shifër reflekton më mirë realitetin aktual të brezave të rinj dhe përmirësimin e metodave diagnostikuese.

      Ndërkohë, shifra 1 në 127 persona vjen nga vlerësime globale që përfshijnë të gjithë popullatën – fëmijë, të rritur dhe të moshuar. Shumë të rritur me autizëm nuk janë diagnostikuar kurrë, sepse në dekadat e kaluara autizmi ishte pak i njohur ose keq-klasifikohej. Kjo e ul mesataren kur llogaritet në të gjithë popullsinë. Prandaj, këto dy shifra nuk janë kontradiktore: ato tregojnë të njëjtin realitet nga dy këndvështrime të ndryshme statistikore.